portal_normal EE STRUCTURE orgcat: /PUBLICATIONS/EE-ECHO/LIFE

portal_normal PUBLICATION STRUCTURE cat: /publications/ee-echo/life

portal_normal CATEGORY STRUCTURE category: /PUBLICATIONS/EE-ECHO/LIFE

portal_normal STRUCTURE section: life

portal_normal getURLCurrent: /web/eveningecho/life/detailedstory?p_p_id=DetailedStory_WAR_portalsuite&p_p_lifecycle=0&_DetailedStory_WAR_portalsuite_arg_detailstory_uuid=94328593-11ca-4a47-87fd-8b1436cadfba

portal_normal getPortalURL getURLCurrent: http://www.echolive.ie./web/eveningecho/life/detailedstory?p_p_id=DetailedStory_WAR_portalsuite&p_p_lifecycle=0&_DetailedStory_WAR_portalsuite_arg_detailstory_uuid=94328593-11ca-4a47-87fd-8b1436cadfba

portal_normal getPortalURL: http://www.echolive.ie

portal_normal domain: http://www.echolive.ie

STRUCTURE EE_062016_general_layout.tpl - url: /life/Leathnaionn-Feile-na-Laoch-mar-dheis-smaointeachais-naisiunta-94328593-11ca-4a47-87fd-8b1436cadfba-ds

STRUCTURE EE_062016_general_layout.tpl - section: life

STRUCTURE EE_062016_general_layout.tpl - orgcat: orgcat = /PUBLICATIONS/EE-ECHO/LIFE

Cork Lives
Seán Ó Riada: Féile na Laoch ina onóir i mbliana.
Seán Ó Riada: Féile na Laoch ina onóir i mbliana.
SOCIAL BOOKMARKS

Leathnaíonn Féile na Laoch mar dheis smaointeachais náisiúnta

Seacht mbliana tar éis a mharcáil an chéad Fhéile na Laoch lá breithe 80 bliain an chumadóra Seán Ó Riada, tá cuireadh á thabhairt do phobail agus eagraíochtaí féilte dá gcuid féin a reáchtáil chun a laochra féin a cheiliúradh.

Bhí páirc i gCúil Aodha mar an láthair le haghaidh ceolchoirm álainn amuigh faoin aer i mí Lúnasa 2011, áit ina raibh comhoibriú idir filí, aisteoirí, rinceoirí, ceoltóirí, agus lucht spóirt mar chuid d’aeraíocht ar feadh na hoíche i gcuimhne ar Ó Riada agus ag ceiliúradh laochra cultúrtha.

Ar stáitse bhí amhránaithe Glen Hansard, Christy Moore, Flora MacNeil, agus Cara O’Sullivan, mar aon le filí Michael D Higgins agus Paul Muldoon, bailéiríne Monica Loughman, ceoltóirí Phil Coulter, Martin Hayes agus go leor eile nach iad. Lean rogha leathan na n-aíonna stáitse orthu ag tuirlight ar Chúil Aodha le héirí na gréine, agus ‘Mise Éire’ de chuid Ó Riada á chasadh ag ceolfhoireann ollmhór agus guth Mhicheál Ó Muircheartaigh le clos ag fógairt teacht Sheán Óg Ó hAilpín agus réimse laochra spóirt ina theannta.

Ach ní raibh an aeraíocht ach mar chuid amháin d’Fhéile na Laoch, ina raibh scannáin, ceolchoirmeacha, ag seimineár ag tabhairt aghaidh ar ábhar ‘An Todhchaí’. Dhein an chéad chuid den fhéile ceiliúradh ar lá breithe 80 bliain Uí Riada ar an 1ú Lúnasa, sular tháinig an fhéile ar ais arís chun 40 bliain ó dháta a bháis, ar an 3ú Deireadh Fómhair 1971, a mharcáil.

Mar chuid den ócáid chomh maith bhí ar phobal Ghaeltacht Mhúscraí 100 laochra dá gcuid féin a ainmniú, iad á gcomóradh i bhfocail agus íomhánna ar thaispeáint sa halla áitiúil mar fhoinse ionspioráide agus smaointeachais.

Tá súil ag an lucht eagraithe gur í an ghné mhachnaimh seo den fhéile dírithe ar laochra, atá le reáchtáil gach seacht mbliana, a ghlacfaidh pobail, scoileanna agus eagraíochtaí eile chuchu féin le haghaidh Féile na Laoch 2018.

Is é Peadar Ó Riada, craoltóir, cumadóir, stiúrthóir cóir, agus an mac is sine ag Seán Ó Riada, an príomh-fhórsa tiomána laistiar den togra. Mhínigh sé an fhís atá aige le haghaidh Féile na Laoch mar rud cosúil le ‘cúlráid’ spioradálta a sholáthródh an spás chun ath-mheasúnú a dhéanamh ar aidhmeanna pearsanta agus pobail, ag tabhairt deis d’Éireannaigh “a bhféiniúlacht agus a bhféin-fheasacht a athnuachan”.

“Is féidir le pobail, eagraíochtaí, nó institiúidí Féile na Laoch dá gcuid féin a bheith acu,” a dúirt sé. “Tá sé saghas mar a bhí agus sinn ag fás aníos, bhíodh cúlráid againn sna scoileanna; bhíodh ócáid a mhair trí lá sna meánscoileanna agus ní cheadófaí aon chaint ann, paidreoireacht amháin a bhíodh i gceist.

“Am atá ann chun iniúchadh a dhéanamh ar do phobal nó d’institiúid, am chun aisbhreathnú agus athscríobh an ráitis mhisin, eolas a fháil fút féin agus cén treo ina bhfuil tú ag dul agus an rud a theastaíonn uait a dhéanamh sa saol.

“Le 100 laoch á n-ainmniú, is iondúil go n-ainmnítear na gnáth-laochra sa chéad 20 nó 30 duine agus ina dhiaidh sin tosnaíonn an smaoineamh dáiríre faoi na daoine agus rudaí a bhfuil meas acu orthu.

“Is féidir le pobal é a dhéanamh, is féidir le scoil é a dhéanamh, is féidir le hollscoile nó Comhairle Contae Chorcaí é a dhéanamh. Am atá ann dóibh dhá nó trí lá saoire a thógaint agus díríonn siad ar féachaint isteach iontu féin, an méid atá á dhéanamh acu agus cad atá ag teastáil uathu ón mbeatha. Sos atá ann.” Tá ceol Sheán Ó Riada do ‘Mise Éire’, scannán na bliana 1959 le George Morrison a chabhraigh chun braistint féiniúlachta Éireannach a shainiú, ar cheann de na pointí ionspioráide agus machnaimh molta.

Bhain Coiste Féile na Laoch Chúil Aodha úsáid as bratacha chomh maith mar shiombail den seacht mbé - aisteoireacht, rince, ceol, filíocht, amhránaíocht, scéalaíocht agus spórt – na rudaí a ceiliúradh ag féile na bliana 2011.

Tá na bratacha le tabhairt ar iasacht anois do grúpaí eile mar shiombail ar a gcuid rannpháirtíochta siúd i bhFéile na Laoch 2018, a dúirt Peadar.

“Ba mhaith le muintir Chúil Aodha agus muintir Riada gach pobal a spreagadh tabhairt faoin ngníomh annamh seo le ceiliúradh á dhéanamh againn uair gach seacht mbliana ar Sheán Ó Riada, atá ar dhuine dár laochra.

“I dteannta a chéile is féidir linn ar fad ‘Mise Éire’ a rá. Próiseas annamh agus am machnaimh agus athnuachana atá i gceist leis d’aon ghrúpa nó duine aonair agus nuair atá bratach Féile na Laoch ar foluain acu, ba cheart go mbeadh meas orthu agus níor cheart go gcuirfí isteach orthu nuair atá siad ag tabhairt faoina meiteamorfóis.” In ionad ceolchoirmeacha nó imeachtaí comórtha a eagrú le haghaidh Féile na Laoch, mhol Peadar do ghrúpaí tabhairt faoi “chur chuige iomlán difriúil” agus iad ag machnamh ar a gcuid laochra, idir laochra cáiliúla agus iad siúd nach bhfuil chomh cáiliúil.

“Níor cheart go mbeadh sé ina cheolchoirm cuimhneacháin nó leabhrán nó siúlóid charthanais; iniúchadh inmheánach dáiríre atá in ainm is a bheith ann maidir le cén saghas duine nó cén saghas rud atá ionainn,” a dúirt sé.

“An coincheap atá ann ná uair gach seacht mbliana go dtógfaidh an náisiún ar fad, pé áit ina bhfuil an náisiún, sa tír seo nó scaipthe ar fud an domhain, dhá nó trí lá chun iniúchadh a dhéanamh orthu féin agus fáil amach faoina bhféiniúlacht agus an áit ina bhfuilid ag dul agus an méid atá ag teastáil uathu ón saol.” 

 I gCúil Aodha, cuirfear tús leis na hullmhúcháin fhoirmiúla le haghaidh Féile na Laoch ar an 1ú Bealtaine le hoscailt an bhosca ina bhfuil bratacha an phobail, agus pictiúir dá laochra.

Beidh bratacha á mbronnadh ar phobail nó eagraíochtaí ag reáchtáil a gcuid féilte féin i gCúil Aodha chomh maith an lá céanna, agus iarrtar orthu siúd ar spéis leo páirt a ghlacadh ann dul i mbun teagmhála le [email protected]

Mar a bhí i gceist i 2011, tá sé i gceist go gcuimseodh an fhéile i gCúil Aodha dhá dheireadh seachtaine, an chéad cheann ag deireadh mhí Iúil, agus an dara ceann ag deireadh mhí Mheán Fómhair.

Tosnóidh deireadh seachtaine na hoscailte i gCúil Aodha ar an 27ú Iúil le tóirse á lasadh ón tinteán i dtigh Sheán Ó Riada, An Draighean, agus mórshiúil ina dhiaidh sin.

Díreoidh an ceiliúradh ar thrí ghé – an chruthaitheacht, sna healaíona, sa cheardaíocht agus i gcúrsaí spóirt; an ghné ábhartha, san eacnamaíocht agus sa timpeallacht; agus an ghné spioradálta, trí reiligiúin agus foinsí creidimh eile.

Tá comhdháil píobairí uileann agus cláirseoirí beartaithe mar chuid den fhéile, mar aon le comórtas idirnáisiúnta píobaí cogaidh nó píb mhála, le reáchtáil ar an idirlíon, le daréag á roghnú le dul san iomaíocht in aghaidh a chéile i gCúil Aodha.

San áireamh mar chuid den sceideal chomh maith tá oilithreach go láithreacha spioradálta, Lá na nÓg ina mbeidh comórtais agus imeachtaí don óige, agus cur i láthair thar oíche amuigh faoin aer ar an 31ú Iúil.

Mar chuid de dhara deireadh seachtaine na féile beidh léachtaí agus cainteanna ó raon leathan smaointeoirí ceannródaíocha, ag féachaint chun cinn chuig an seacht mbliana le teacht.

Tiocfaidh deireadh le Féile na Laoch le ceolchoirm ina gcuirfear na bratacha agus pictiúir ar fad ar ais isteach sa bhosca, a dhúnfar go daingean ar feadh seacht mbliana eile, agus múchfar tóirse na féile.