Mic léinn á mbrú ón gcoláiste ag cíosanna ‘richostasach’, a deir iarrthóir an tSeanaid Laura

Mic léinn á mbrú ón gcoláiste ag cíosanna ‘richostasach’, a deir iarrthóir an tSeanaid Laura

Laura Harmon: Ag tacú le díothú na dtáillí tríú leibhéal.

Tá mic léinn “a mbrú amach” ón oideachas tríú leibhéal ag táillí coláiste agus cíosanna “ríchostasach”, de réir  iarrthóir Chorcaí ar thoghcháin an tSeanaid, a thacaíonn le díothú táille ranníocaíochta an mhic léinn.

Éilíonn Laura Harmon, bean ó Bhaile Mhúirne ó dhúchas, atá ag seasamh i dtoghcháin an phainéil ollscoile, go bhfuil brú á chur ar mhic léinn an coláiste a fhágaint tar éis méaduithe as miosúr ar chíosanna agus táillí a deir sí atá ar na cinn is airde san Eoraip.

Bhuail Laura le mic léinn ag campáil amuigh ar an gcearnóg ina alma mater Coláiste na hOllscoile, Corcaigh le laethanta beaga anuas agus iad i mbun agóide in aghaidh arduithe cíosa, agus deir sí go bhfuil roinnt mhaith nithe ag tabhairt aghaidh ar an earnáil tríú leibhéal faoi láthair.

Mar iaruachtarán ar Aontas na Mac Léinn in Éirinn, creideann sí gur féidir díothú na dtáillí tríú leibhéal a bhaint amach trí mheán cánacha corparáideacha agus rachmais.

“Is ábhar é an t-ardú i gcíosanna atá ag tabhairt aghaidh ar choláistí ó cheann ceann na tíre,” a dúirt sí.

“Tá na táillí mac léinn trí leibhéal is airde san Eoraip againn ag €3,000 sa bhliain. Is ionann deontas cothabhála na mac léinn, dóibh siúd atá i dteideal é a fháil, agus €84 sa tseachtain, rud a chiallaíonn go bhfuil sé níos ísle ná haon íocaíocht leasa shóisialaigh eile, agus ní leor in aon chor é chun mac léinn a chothabháil.

“Agus ansan tá tú ag caint ar phraghsanna lóistín ríchostasach atá ag dul i méid i gcónaí. Dá réir sin tá go leor mac léinn á mbrú amach as an gcóras againn, ag cur iachall orthu an coláiste a fhágaint,” a dúirt sí.

“Lena chois sin, tá easpa maoiniú ag cur isteach ar an earnáil féin. Le 10 mbliana anuas tá laghdú 40% tagtha ag an maoiniú Stáit i dtreo institiúidí tríú leibhéal agus tá ualach an easnaimh sin á chur ar ais ar mhic léinn agus ar theaghlaigh.” Ní mór go mbeadh an t-oideachas tríú leibhéal, a dúirt sí, “ina thosaíocht mar mura ndéantar amhail ní bheimíd in ann fanúint iomaíoch le tíortha eile in aon chor”.

“Tá go leor mac léinn ag fágaint na hÉireann chun dul i mbun staidéir i dtíortha thar lear toisc go bhfuil sé i bhfad níos saoire. Tá an talann á chailliúint againn.” D’fhéadfaí díothú na dtáillí tríú leibhéal, a mheas an tAire Oideachais Joe McHugh anuraidh ar chostas €229 milliún, a mhaoiniú trí mheán “cánachas forchéimnitheach”, a dúirt Laura Harmon.

“Bheinn i bhfábhar le hardú cánachais don sciar is saibhre sa tír, agus ní mór dúinn féachaint ar an gcain chorparáideach chomh maith,” a dúirt sí.

“Tá an oiread sin comhlachtaí teicneolaíochta móra againn ag infheistiú in Éirinn, lena gceanncheathrú acu i mBaile Átha Cliath; mar shampla a leithéidí Google, Facebook, Airbnb, Microsoft, agus tá cáin chorparáideach an-íseal á híoc acu i gcomparáid leis an méid a bheadh á íoc acu i dtíortha eile.

“Gan dabht tá go leor oibrithe á dtabhairt acu chomh maith, agus is iontach an rud é sin cinnte, mar tá Éire á éagsúlú acu, ach ag an am céanna tá na margaí lóistín á ndéanamh níos iomaíocha acu. Toisc go bhfuil níos mó éilimh ar mhaoin cíosa tá na cíosanna á mbrú in airde acu sna háiteanna ina bhfuilid lonnaithe, agus ceapaim dá réir nach mór dóibh rud éigin a thabhairt ar ais do chineál éigin ciste sóisialta.” Fuair Laura Harmon 1,479 vóta céad rogha nuair a sheas sí roimhe seo i dtoghcháin 2016 an tSeanaid, sular cuireadh as an áireamh í sa 27ú comhaireamh.

Ar cheann de philéir a feachtais tá athchóiriú polaitíochta, go háirithe i dtaca le córas tóghchánaíochta sriantach an tSeanaid nach gceadaíonn vóta poiblí.

“Táthar tar éis os cionn 12,000 duine a chur leis an gclár ón toghchán deireanach,” a dúirt sí. “Bheadh cuid mhaith de na vótálaithe sin bainteach leis reifreann an phósta agus reifreann an aisghairm agus bheadh cuid mhaith de na luachanna céanna acu agus atá agam, agus bheinn ag súil go mbeadh vóta ard uathu siúd.” Tá Laura i bun feachtais chomh maith le haghaidh feabhsuithe cúram sláinte trasinscne ar nós obráid athraithe inscne agus cóir leighis hormóin.

“Tá sciar mhaith dár bpobal trasinscneach á gcur thar lear againn chun an cúram sláinte atá de dhíth orthu a fháil,” a dúirt sí. “Tá na dlíthe aitheanta inscne is fearr ar domhan againn agus ní mór dúinn i ndáiríre na focail sin a chur i mbun gnímh agus a chinntiú go bhfuilimid ag tabhairt aire do na daoine seo.” Tá Laura, atá aerach, i mbun feachtais chomh maith le haghaidh feabhsuithe sa ghnéasoideachas i scoileanna, ionas go mbeadh gach claonadh gnéis á gcur san áireamh, agus tacaíonn sí le frithghiniúint saor in aisce freisin.

“Ceapaim gur rud é sin a d’fhéadfaimis oibriú i dtreo, go háirithe i dtéarmaí coiscíní, agus bíonn frithghiniúint bhuanseasmhach costasach go maith do mhná chomh maith. Is ábhar aicmeach é an cumas bheith in ann frithghiniúint a cheannach,” a dúirt sí.

An duine is sine de chúigear iníon ag Mary agus Ted Harmon ón Sliabh Riabhach, is iardhalta de Scoil Abán Naofa agus Coláiste Ghobnatan í Laura Harmon, 33 bliain d’aois, agus tá sí i mbun oibre faoi láthair do Chomhairle Náisiúnta na mBan.

More in this section

Sponsored Content