Clár faisnéise TG4 i gcuimhne Mháirín ‘dearfach, gealgháireach’

Clár faisnéise TG4 i gcuimhne Mháirín ‘dearfach, gealgháireach’

Tugann Micheál Ó Ceallacháin ceacht babhlála bóthair do Shíle Nic Chonaonaigh i gclár na seachtaine seo den sraith ‘Bailte’ ar TG4. Grianghrafadóir: Seamus Ó Súilleabháin

Beidh clár faisnéise a chraolfar ar an teilifís an tseachtain seo á thaispeáint i gcuimhne oibritheoir fuaime Corcaíoch a d’oibrigh ar an gclár sna míonna sular cailleadh í ag aois ró-óg.

Bhí Máirín Ní Ríordáin, a raibh aithne uirthi mar ‘Mo’, páirteach i gcur i gcrích Bailte, sraith de chuid TG4 ag tabhairt éachtaint ar bhailte fearainn éagsúla na hÉireann, á chur i láthair ag iar-aisteoir Glenroe, Síle Nic Chonaonaigh.

Bhí an clár, a chraolfar an Déardaoin beag seo, go dlúth ina croí ag Máirín toisc go ndírítear ann ar bhaile fearainn Ghort na Tiobratan i mBaile Mhúirne, in aice lena baile dúchais féin i gCúil Aodha.

Go gairid roimh dhianghlasáil Covid-19, bhí Máirín i mbun oibre don chomhlacht léirithe Aniar ar thaifeadadh an chláir in áiteanna lena n-áirítear tobar beannaithe agus scrín na 6ú haoise Naomh Gobnait.

Dúirt Síle Nic Chonaonaigh, a d’oibrigh taobh le Máirín ar feadh dhá bhliain: “Bhí sí ag obair ar an sraith seo ón tús agus sin conas mar a chuireas aithne uirthi. Tá sé thar a bheith speisialta gur ina háit chónaithe dúchais féin an uair dheireanach a d’oibríos léi, agus gan dabht an uair dheireanach a d’oibrigh éinne i dteannta a chéile roimh thabhairt isteach na dianghlasála.

“Bhí sé go hálainn ar fad an clár a dhéanamh ann. Thugas cúirt ar a tigh cónaithe fad a bhíos ann, agus chaitheamar uair a’ chloig ag caint is ag cadráil. 

“Tá an clár á chraoladh i gcuimhne ar Mháirín,” a dúirt sí. 

“Duine iontach ba ea í chun oibriú taobh léi, i gcónaí dearfach agus gealgháireach; duine den chriú.” 

Máirín Ní Ríordáin, atá imithe ar shlí na fírinne, agus í i mbun oibre ar an gclár faisnéise ‘Bailte’ i nGort na Tiobratan, Baile Mhúirne.
Máirín Ní Ríordáin, atá imithe ar shlí na fírinne, agus í i mbun oibre ar an gclár faisnéise ‘Bailte’ i nGort na Tiobratan, Baile Mhúirne.

Tá an clár ar an gcéad cheann á stiúradh ag fear Chúil Aodha, Seamus Ó Súilleabháin, a dúirt: “Ba mhaith liom ómós a thabhairt d’ár n-oibritheoir fuaime Máirín Ní Ríordáin, a bhí chomh díograiseach agus proifisiúnta i gcaitheamh an togra trí chéile, agus a bhí mar chomhluadar iontach lasmuigh den obair chomh maith. 

"Duine iontach, macánta ba ea í agus tá áthas an domhain orm go raibh aithne agam uirthi,” a dúirt sé faoi Mháirín, a cailleadh ar an 31ú Iúil.

Dúirt Seamus, a d’oibrigh roimhe seo ar eagarthóireacht agus ar an gceamara do thuairiscí nuachta, agus le haghaidh Nemeton TV, go raibh ríméad air éachtaint a thabhairt ar an gceantar áitiúil seo i nGaeltacht Mhúscraí.

“B’é seo an chéad jab stiúrtha mór a bhí agam agus bhíos chomh buíoch don chomhlacht Aniar agus Niamh Ní Bhaoill [léiritheoir] ach go háirithe as an deis seo a thabhairt dom céad lá,” a dúirt sé.

“Bhí an-áthas orm, ní hamháin cur le sraith chomh hiontach seo, ach bheith in ann solas ar leith a leagadh ar bhaile fearainn iontach neamhghnách Ghort na Tiobratan.” Dúirt sé cé go rabhadar i mbun oibre faoi spéartha sneachta agus clocha sneachta i mí Feabhra gur éirigh le Trevor Laffey, an stiúrthóir grianghrafadóireachta, mar aon le Oisín Ó hEartáin, sraith álainn radharcra a ghabháil a léiríonn go cuimsitheach cad a dhéanann Gort na Tiobratan chomh speisialta agus tarraingteach.” Mar chuid den chlár, a dhíríonn ar an gceangal atá ag daoine lena mbaile fearainn, taispeántar oilithrigh i mbun paidreoireachta go Naomh Gobnait ar lá fhéile an naoimh agus iad ag fágaint ribíní agus ábhair phearsanta taobh lena tobar beannaithe.

Mar chuid den chlár déantar trácht ar an traidisiún ina chuireann oilithrigh go Reilig Ghobnatan a lámh ar bhulla nó liathróid de shórt a chreidtear a d’úsáid Naomh Gobnait chun teacht aniar ar ionsaithe, chomh maith leis an scéal inar sháraigh sí robálaí, scéal an Ghadaí Dubh, agus an tuiscint gur í Gobnait naomh patrún na mbeachairí.

Tugann muintir na háite a cuireadh agallaimh orthu don chlár na traidisiúin sin chuig an aimsir láithreach, le Síle ag dul i mbun caite le beachaire Micheál Ó Ceallaigh, babhlálaí bóthair Micheál Ó Ceallacháin, agus úinéir siopa leabhar An Gadaí Dubh i mBaile Mhúirne, Conor Kelleher.

Tugann an tUasal Kelleher, ar saineolaí sciathán leathair é chomh maith, léargas ar an bhfiadhúlra oíche in aice láimhe i gCoill Ghobnatan i rith an chláir. Mar chuid de thuras istoíche tugann sé Síle i dteannta leis ar “saghas difriúil oilithreachta” chuig an sean-séipéal i Reilig Ghobnatan, áit ina gcastar uirthi sciathán leathair gortaithe a chneasaigh an tUasal Kelleher.

Le linn an taifeadadh i rith an lae, buaileadh Síle le deabhóid na ndaoine ar fad a thug aghaidh ar an drochaimsir chun dul i mbun oilithreachta in onóir Naomh Gobnait ar a lá féile i mí Feabhra.

“Bhí sé ag cur sneachta agus ag stealladh báistí ar uairibh chomh maith, ach i gcaitheamh an lae ar fad bhí daoine de shíor ag teacht agus ag imeacht – daoine d’aoiseanna éagsúla,” a dúirt sí. “Muintir na háite ba ea go leor acu ach bhí achar fad curtha dóibh ag go leor daoine a tháinig ann chomh maith agus bhí bean amháin a bhí tar éis tiomáint ó Dhún na nGall go Múscraí don lá.

“Mothaíonn daoine go bhfuil Naomh Gobnait mar chuid dá saol, mar chuid de scéal an tsráidbhaile,” a dúirt sí. “Tá braistint thar a bheith láidir ceangail agus gaoil. Tá sí ar dhuine acu féin, tugann sí cosaint do dhaoine agus mothaíonn daoine a cuid cosanta go mór.” 

Ar an dromchla, a dúirt sí, “is cosúil go bhfuil Gort na Tiobratan an-chiúin ach an rud thar a bheith neamhghnách faoi ná doimhne na scéalta ann. Is áit an-speisialta í.” “Tá go leor de na háiteanna a thugaimid cuairt orthu [sa sraith Bailte] suite cois chósta agus mothaíonn sé go bhfuilid ar an imeall. Mothaíonn Gort na Tiobratan ar nós go bhfuil sí suite i gcroílár rud éigin — mar a bheadh croí ag bualadh.” 

Beidh an clár Bailte, ina bhfuil agallaimh le daoine áitiúla ar nós Joe Kelly, Eibhlín Ní Lionáird, Cormac Ó hAodha, agus Bernice agus Tomás Ó hAodha, ar TG4 Déardaoin ar a 8in.

More in this section

Sponsored Content